Контакт

Европскиот популизам и анти-родовите наративи: врските меѓу ЕУ и Северна Македонија

Галерија

Прогрес – Институт за социјална демократија, во партнерство со Фондацијата за европски прогресивни студии (FEPS) и Фондацијата „Фридрих Еберт“ – Канцеларија Скопје, ја претставува новата политичка студија „Европскиот популизам и анти-родовите наративи: врските меѓу ЕУ и Северна Македонија“.

Студијата ја анализира поврзаноста меѓу популизмот и анти-родовите наративи во Северна Македонија, поставувајќи ги овие процеси во поширокиот европски контекст. Истражувањето покажува дека анти-родовата мобилизација во земјата не е изолиран феномен, туку дел од поширок паневропски тренд кој сè посилно влијае врз демократските институции, јавниот дискурс и креирањето политики.

Од онлајн мобилизација до политичко влијание

Анализата го опфаќа периодот од 2017 до 2025 година и го следи развојот на анти-родовото движење – од спорадични активности на интернет до организирана идеолошка и политичка мобилизација со видливо влијание врз јавните политики.

Преку повикување на „традиционалните вредности“, националниот идентитет, религијата и семејството, родовата еднаквост често се претставува како „странско наметнување“ или проект на политичките елити. Ваквите пораки создаваат морална паника, ги продлабочуваат поделбите во општеството и го стеснуваат просторот за аргументирана и демократска дебата.

Студијата посочува дека овие процеси веќе имаат конкретно влијание врз законодавството и јавните политики – особено во областите на родовата еднаквост, образованието, заштитата од дискриминација и сексуалните и репродуктивните права.

Северна Македонија како дел од европскиот тренд

Искуството на Северна Македонија е споредено со состојбите во Хрватска, Германија, Унгарија, Италија и Полска. Споредбата покажува дека анти-родовите актери во различни држави користат слични наративи, комуникациски стратегии и политички сојузништва, приспособувајќи ги на локалниот контекст.

Терминот „родова идеологија“ притоа се користи како реторичка алатка за погрешно претставување на политиките за еднаквост и за мобилизирање отпор кон правата на жените, ЛГБТИ+ лицата и другите маргинализирани заедници.

Зошто ова е важно за европската интеграција?

Родовата еднаквост, недискриминацијата и еднаквите можности се темелни вредности на Европската Унија и составен дел од европското законодавство. Поради тоа, назадувањето во оваа област не е само домашно прашање, туку и предизвик за процесот на пристапување на Северна Македонија во ЕУ, владеењето на правото и демократската отпорност.

Студијата повикува родовата еднаквост појасно да се вгради во пристапните преговори, а анти-родовото назадување систематски да се следи и во земјите членки и во земјите кандидатки.

Клучни препораки

Публикацијата предлага:

  • зајакнување на законската и институционалната заштита на родовата еднаквост;
  • поцврсто вклучување на родовата еднаквост во процесот на проширување на ЕУ;
  • систематско следење на анти-родовите движења и нивното влијание врз јавните политики;
  • обезбедување долгорочна поддршка за феминистичките и прогресивните организации;
  • развивање проактивни контранаративи засновани врз факти, човекови права и демократски вредности;
  • зајакнување на регионалната и европската солидарност и поголемо вклучување на заедниците надвор од урбаните центри.

Студијата нуди важна основа за институциите, политичките актери и граѓанското општество да развијат координиран и долгорочен одговор на анти-родовите наративи. Заштитата на родовата еднаквост не е само прашање на индивидуални права – таа е суштински дел од заштитата на демократијата, плурализмот и европската перспектива на земјата.

Преземете ја целосната политичка студија

Повеќе информации се достапни на официјалната веб-страница на FEPS.

Студијата е изработена со финансиска поддршка од Европскиот парламент. Нејзината содржина не ги претставува ставовите на Европскиот парламент. Поради безбедносни причини, идентитетот на членовите на истражувачкиот тим не е јавно објавен и нивните имиња се чуваат доверливо од страна на FEPS.